Hoàng đế Trung Hoa (1908–1911)
Phổ Nghi lúc mới lên ngôi
Phổ Nghi được Thái hậu Từ Hi chọn lên ngôi khi bà đang hấp hối. Phổ Nghi đă lên ngôi lúc mới 2 tuổi 10 tháng vào tháng 12 năm 1908 sau khi người bác là Quang Tự băng hà ngày 14 tháng 11.
Các quan chức triều đ́nh đă đến nhà và đưa cậu bé đi. Phổ Nghi đă khóc và chống cự khi các quan triều đ́nh ra lệnh cho các thái giám bế cậu. Bà vú em của Phổ Nghi là Wen-Chao Wang là người duy nhất có thể dỗ được cậu bé và được theo cậu vào Tử Cấm Thành. Phổ Nghi sau đó không được gặp mẹ ḿnh trong 6 năm[2].
Phổ Nghi trên ngai báu
Việc nuôi dưỡng Phổ Nghi rất khó khăn để khiến cậu bé trở thành một đứa trẻ có sức khỏe và biết điều. Ban đêm, cậu bé được cung phụng như ông trời con và cậu bé đă không thể cư xử như một đứa bé b́nh thường. Ngoài bà vú nuôi họ Vương ra, những người lớn xung quanh cậu bé hoàn toàn xa lạ, giữ khoảng cách và không thể rèn luyện cho cậu bé. Khi cậu đến đâu mọi người đều phái quỳ xuống và khấu đầu. Do đó cậu bé Phổ Nghi đă phát hiện ra quyền lực tuyệt đối được sử dụng đối với các hoạn quan và cậu thường bắt đánh đập họ v́ những lỗi nhỏ[3].
Cha cậu, Thuần Thân Vương, làm Nhiếp chính vương cho đến ngày 6 tháng 12 năm 1911 khi Hiếu Định Cảnh Thái hậu kế tục vị trí này để chống lại Cách mạng Tân Hợi.
Thanh Đế Thoái Vị Chiếu Thư (1912) chấm dứt chế độ quân chủ ở Trung Quốc
Long Dụ Hoàng hậu đă kư “Thanh Đế thoái vị chiếu thư” (清帝退位詔書) ngày 12 tháng 2 năm 1912, sau Cách mạng Tân Hợi theo một thỏa thuận do Viên Thế Khải làm môi giới trung gian với Triều đ́nh ở Bắc Kinh và những người Cộng ḥa ở Nam Trung Hoa: theo các “điều kiện ưu đăi của Hoàng đế nhà Thanh” (清帝退位優待條件) kư với Trung Hoa Dân Quốc mới, Phổ Nghi được giữ lại tước vị và được chính quyền Cộng ḥa đối xử bằng nghị định thư được gán cho một vua ngoại quốc. Điều này tương tự như Luật đảm bảo của Ư năm 1870 ban cho Giáo hoàng một số đặc quyền và danh dự nhất định như đối với Vua Ư. Ông và Triều đ́nh được phép ở lại trong nửa phía Bắc Tử Cấm Thành (các cung riêng) cũng như ở trong Di Ḥa Viên. Hàng năm, Chính phủ Cộng ḥa sẽ trợ cấp cho Hoàng gia 4 triệu dollar bạc, dù khoản này không bao giờ được chu cấp đầy đủ và đă bị xóa bỏ chỉ vài năm sau.
|