Châu Âu: Công nghệ giúp đọc quyển sách cổ nhất - Diễn Đàn Chơi Đồ Cổ

xeco · 23-06-2009, 12:06 PM

Bộ trưởng bộ Văn hóa Hy Lạp Giorgos Voulgarakis đang kiểm tra cuốn sách Derveni 2.400 năm tuổi. (NG)

Các chuyên gia thuộc trường đại học Brigham Young ở Provo, Utah đang tiến hành dùng công nghệ hình ảnh cao để khôi phục lại phần chữ đã mất trong cuốn sách Derveni, hiện được coi là quyển sách lâu đời nhất được tìm thấy ở Châu Âu.

Cuốn sách Derveni có chất liệu là giấy cói, ra đời từ khoảng thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên. Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy nó khi đang nghiên cứu giàn thiêu xác một nhà quý tộc giàu có người Macedonia cổ đại. Rất may mắn, tuy hoá thành than nhưng quyển sách vẫn giữ được nguyên hình dáng. Nhà nghiên cứu văn học kinh điển của trường Brigham Young, Roger Macfarlane cho biết cuốn sách này còn tồn tại đến nay là một điều kỳ diệu bởi thời tiết thất thường của Châu Âu phá huỷ rất nhanh loại giấy cói. “Chính sự carbon hoá đã bảo tồn quyển sách”, Macfarlane nói.
Được biết, các nhà khoa học đã sử dụng các kỹ thuật khôi phục giống như các kỹ thuật đã khôi phục thành công những tài liệu cổ của quyển “Phúc âm của Judas - kẻ phản bội Chúa”. Trong đó, kỹ thuật hình ảnh đa quang phổ có thể khôi phục 10% - 20% các phần đã bị cháy xém của quyển Derveni. Nhà khảo cổ Polyxeni Veleni, tham gia dự án khôi phục Derveni cho biết: “Giờ đây, chúng tôi có thể đọc được cả những phần bị carbon hoá nhất, trong đó có những phần cháy đen kịt đến nỗi không một ai có thể nhìn ra chữ”. Kỹ thuật hình ảnh đa quang phổ do NASA phát triển để tạo khả năng nhìn xuyên qua đám bụi và khí không gian của kính viễn vọng nhằm quan sát vũ trụ xa hơn. Hoạt động của phương pháp này là sử dụng các bước sóng ánh sáng khác nhau để quan sát nhiều bức ảnh chụp từ một vật.
Các đoạn văn bản khôi phục được cho thấy Derveni là một chuyên luận triết học nói về bản chất của các vị chúa trời và tâm hồn. Trong Derveni, ranh giới giữa lãnh thổ, triết học và khoa học không rõ nét. Những đoạn thơ và lời dẫn giải về nội dung được khôi phục có nội dung mô tả lời kể của thần Orpheus về sự sinh ra của vũ trụ. Thần Orpheus (trong thần thoại Hy Lạp) được coi là vị thần của âm nhạc. Tiếng hát của thần có thể làm thú hoang mê mẩn, cây cỏ rung rinh và đá nhảy nhót thành điệu, thậm chí làm suối phải ngừng chảy. Tác giả của Derveni cho rằng các vị thần nữ như Hera - nữ hoàng của các vị thần hay Demeter - Nữ thần Mùa màng đều là một và thậm chí cũng là những nữ thần khác cùng với vua của các vị thần nam, Zeus.
“Một số nhà học giả coi thời kỳ mà Derveni mô tả là thời kỳ tiền đề của thời kỳ Cơ đốc giáo, là tiền văn bản của các quy định Cơ đốc giáo”. Theo các nhà nghiên cứu, quyển sách giấy cói cổ nhất còn tồn tại được này có giá trị hết sức to lớn bởi nó cho phép họ hiểu rõ thêm về người Hy Lạp cổ. Nhiều giả thuyết đã được đặt ra song chưa ai thực sự dám khẳng định tên tác giả của cuốn sách là ai.
Nhà nghiên cứu Dirk Obbink, thuộc trường Đại học Oxford (Anh) theo đuổi dự án khôi phục Derveni từ những năm 90 cho hay: “Nhiều khả năng là nhà triết học Anaxagoras”. Anaxagoras là triết gia Athen nổi tiếng của thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên, tương truyền đã từng là thầy dạy của nhà hiền triết vĩ đại Sorates.

Uyên Minh

Theo National Geographic - Dan Tri