Ở một góc đường trung tâm thành phố nhộn nhịp người qua lại thỉnh thoảng thấy xuất hiện ông già tướng khắc khổ ngồi bên cạnh cái cân nhỏ. Khách nào có nhu cầu đo đếm trọng lượng của ḿnh th́ xin mời, bảng giá treo bên cạnh chỗ ông già ngồi: 500 đồng/lượt.
Tôi không có nhu cầu kiểm tra trọng lượng, nhưng nh́n thấy cảnh ông già ngồi buồn không khác ǵ cảnh cụ đồ hí hoáy viết những câu đối tết mà thiếu những cặp mắt đồng cảm, một lần tôi quyết định đứng lên cái
can dien tu.
Mũi tên trên cái cân chao qua chao lại, cuối cùng dừng lại ở con số 55! Tự cảm niềm vui v́ đây là con số đẹp, tôi quyết định trả cho ông già gấp 10 lần giá công bố! Rất từ tốn, ông già nói: “Cân của qua chính xác và qua lấy đúng giá. Chú em nên tẩm bổ thêm vào v́ chú em hơi bị ốm so với chiều cao của ḿnh. Cảm ơn chú em!”.
Một lần khác, có một vị khách tây đưa máy h́nh lên chụp lia lịa dáng ngồi bên cái cân của ông già, sau đó người khách mở ví, nhẹ nhàng đặt vào tay ông già tờ 5 USD. Ông già xua tay không nhận. Khi người khách đi, ông già lắc đầu nhè nhẹ, nh́n vào cái
can dien tu trước mặt ḿnh, cười buồn.
Từ chuyện ông già, tôi nhớ thời bao cấp, nhà tôi ở gần hợp tác xă mua bán (thật ra chỉ là nơi nhận hàng từ cơ quan cấp trên sau bán lại cho nhân dân theo cơ chế tem phiếu). Tháng nào tôi cũng nhận được nhiều quà từ chính tay những cán bộ đứng ra phân phối hàng cho bà con trong khu phố. Công việc của tôi rất đơn giản, giữ giùm (bí mật) hai cái cân đánh dấu số 1 và số 2 cho các chú, các cô trong hợp tác xă, để khi hàng nhập vào và phân phối ra th́ tùy cơ ứng biến.
Thời ấy thấy người lớn cho quà là tôi vui, chứ làm sao biết được nguyên nhân khiến người ta đối xử quá tốt với ḿnh như thế. Khi người lớn trong gia đ́nh phát hiện tôi tiếp tay làm chuyện tày trời, vừa giải thích vừa răn đe chuyện tôi làm ảnh hưởng đến nhiều người, đặc biệt là gia đ́nh đă nghiêm cấm tôi (hàng của nhà tôi “mua” ở hợp tác xă luôn bị cân thiếu), nhưng không dám làm lớn chuyện v́ sợ uy lực của một số người.
Những người “tốt” với tôi ngày xưa giờ vẫn c̣n, chuyện công danh người thành kẻ bại. Những khi gặp lại tôi, có người đem chuyện cái cân ôn lại như là chiến tích cá nhân, và cười x̣a về một thời mê muội, mà trong đó dường như họ đă có công đóng vai tṛ diễn viên/đạo diễn có thực tài và tâm huyết tạo ra những t́nh huống bi hài đắc địa để đưa khán giả vào mê hồn trận.
Tôi thầm nghĩ những cái cân vô danh nhưng đă làm đúng và đủ chức phận mà con người đă đặt niềm tin vào cân: đọc không sai “trọng lượng” của những người dùng nó!
TIẾN ĐẠT
Việt Báo (Theo_TuoiTre)
Câu chuyện văn hóa: Cái cân ông già - tuổi thơ
Dạng hẹp
